بررسی میدانی ارتباط سطوح انسولین، گلوکز و اسیدهای چرب غیر استریفیه خون در بازه زمانی تلقیح با روزهای باز درگاوهای هلشتاین با جیرۀ غنی از نشاسته

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت بهداشت دام، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز

2 گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز

4 دانش آموخته‌ی دکترای عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز

چکیده

جیره‌های پر نشاسته (گلوکوژنیک، انسولینوژنیک)، به دلیل اثر مثبت بر تولید شیر، به مدت طولانی در خلال شیردهی گاوهای شیری استفاده می‌شوند ضمن این که در هفته‌های نخست شیردهی با جلوگیری از افت شدید گلوکز و انسولین و تعدیل سطح اسیدهای چرب غیر استریفیه (NEFA) در خون بر تولید مثل نیز اثر مثبت دارند. هرچند استفادة بلند مدت از جیره‌های پرنشاسته گریز ناپذیر به نظر می‌رسد، برخی معتقدند که این جیره‌ها پس از پایان موازنۀ منفی انرژی می‌توانند بر باروری اثر منفی بگذارند و در بازۀ زمانی تلقیح باید از مصرف آن‌ها خودداری شود. در مطالعۀ حاضر، تغییرات سطح انسولین، گلوکز و NEFA در خون در بازۀ زمانی تلقیح با جیره‌های غنی از نشاسته و همچنین ارتباط بین این پارامترها با روزهای باز گاوها بررسی شد. سی رأس گاو دوشا از روز 60 تا 120 شیردهی وارد مطالعه شدند. در روزهای 60، 90 و 120 شیردهی از گاوها نمونۀ خون کامل تهیه شد و سطح انسولین، گلوکز و NEFA در پلاسما اندازه گیری شد. اطلاعات روزهای باز گاوها از نرم‌افزار مدیریتی گله استخراج شد. ارتباطی بینِ سطوح انسولین، گلوکز و NEFA با روزهای باز مشاهده نشد. روند تغییرات انسولین (001/0P≤) و NEFA (004/0P=) در خلال روزهای 60 تا 120 شیردهی افزایشی و روند تغییرات گلوکز (007/0P≤) کاهشی بود. سطح گلوکز در روز 120 شیردهی نسبت به روز 60 کمتر و غلظت NEFA در روزهای 90 و 120 نسبت به روز 60 بیشتر بود (05/0P<). سطح انسولین خون در کل مدت مطالعه با سطح گلوکز همبستگی منفی (400/0-=r، 032/0=P) و با سطح NEFA همبستگی مثبت داشت (429/0=r، 023/0=P). بر اساس نتایج مطالعۀ حاضر، امکان افزایش سطح انسولین خون با جیرۀ پر نشاسته در مرحلۀ میانی شیردهی (بازۀ زمانی تلقیح) وجود دارد، اما از این یافته‌ نمی‌توان تأثیر منفی افزایش سطح انسولین خون بر باروری را برداشت کرد.

کلیدواژه‌ها