مطالعه بیوشیمیایی اثرات قلبی سم عقرب مزوبوتوس اوپئوس و نقش آنتی ونوم و کارودیلول در رت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استاد گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 استاد گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران و مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران

چکیده

    عقرب مزوبوتوس اوپئوس یک گونه عقرب بومی در جنوب غربی ایران بوده که مسئولیت اکثر موارد ناشی از عقرب­گزیدگی در استان خوزستان را بر عهده دارد.  به منظور انجام این تحقیق، تعداد 75 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار به طور تصادفی به 5 گروه مساوی تقسیم شدند.  گروه 1 (کنترل)؛ گروه 2: سم عقرب را به میزان mg/kg/ip 1 دریافت نمود.  گروه 3: علاوه بر سم، 5/0 میلی­لیتر آنتی­ونوم را از طریق داخل عضلانی، 30 دقیقه پس از تجویز سم دریافت نمود.  گروه 4: علاوه بر سم، کارودیلول را به میزان mg/kg/ip 5 را 30 دقیقه پس از تجویز سم دریافت نمود.  گروه 5:  سم + 5/0 میلی­لیتر آنتی­ونوم + mg/kg/ip 5 کارودیلول را 30 دقیقه پس تجویز سم دریافت نمود.  نمونه­های خون از طریق داخل قلبی در ساعت­های 8 ، 24 و 48 پس از تزریق از رت­های بیهوش شده اخذ شد.  پلاسمای هپارینه برای اندازه­گیری شاخص­های بیوشیمیایی مرتبط با قلب از جمله فعالیت آنزیم­هایCPK-MB ، LDH و AST و همچنین مقادیر تروپونین-I با روش­های متداول آزمایشگاهی اندازه­گیری شد.  نتایج نشان داد که فعالیت آنزیم­های CPK-MB، LDH، AST و همچنین تروپونین I به عنوان یک شاخص اختصاصی صدمات قلبی در زمان­های مختلف به دنبال تزریق سم در مقایسه با گروه کنترل افزایش یافته است.  اگرچه تجویز آنتی­ونوم به دنبال تزریق سم در زمان­های مختلف، فعالیت این آنزیم­ها و همچنین میزان تروپونین-I را کاهش داد، اما سطح این شاخص­ها در برخی زمان­ها بالاتر از گروه کنترل بود.  تجویز کارودیلول به تنهایی تأثیر معنی­داری در کاهش شاخص­های فوق نداشت.  در همین حال، ترکیب کارودیلول و آنتی­ونوم نتایج مشابهی با گروه آنتی­ونوم به تنهایی داشت.  البته این نتیجه ممکن است با دوز کارودیلول و دفعات استفاده از آن مرتبط باشد.

کلیدواژه‌ها


Abdel-Rahman, M.A.; Ayed, A.S.; Abdel-Mottaleb, Y.; Omrana, M.A.A. and Nabil, Z.I. (2015). Cardiac disorders and mode of action of the Egyptian scorpion venom Androctonus bicolor on isolated toad’s heart. The Journal of Basic and Applied Zoology, 72: 137-144.

Adi-Bessalem, S.; Kammoudi-Triki, D. and Laraba-Djebari, F. (2008). Pathophysiological effect of Androctonus australis hector scorpion venom: tissue damages and inflamatory response. Experimental and Toxicologic Pathology, 60(4-5): 373-380.

Ali, N. and Ali, N.O.M. (2015). Scorpion sting in different regions of Sudan: Epidemiological and clinical survey among university students. International Journal of Bioinformatics and Biomedical Engineering, 1(2): 147-152.

Antelava, N.; Gobunia, L.; Gambashidze, K.; Peteiashvili, Sh. and Besjitashvili, N. (2009). Effect of carvedilol, losartan and trimetazidin on functional parameters of isolated heart at oxidative stress. Georgian Medical News, 168: 81-84.

Bawaskar, H.S. and Bawaskar, P.H. (1992). Management of the cardiovascular manifestation of poisoning by the Indian red scorpion (Mesobuthus eupeus). Heart, 68 (11): 478-480.

Bouaziz, M.; Bahloul, M.; Kallel, H.; Samet, M.; Ksibi, H.; Dammak, H. et al. (2008). Epidemiological, clinical characteristics and outcome of severe scorpion envenomation in South Tunisia: multivariate analysis of 951 cases. Toxicon, 52: 918-926.

Chakroun-Walha, O.; Karray, R.; Jerbi, M.; Ben Rebeh, A.; Jammeli, C.; Bahloul, M. et al. (2018). Value of troponin levels in the diagnosis of cardiac dysfunction in moderate scorpion envenomation. Human and Experimental Toxicology, 37(6): 580-586.

Cid-Uribe, J.I.; Meneses, E.P.; Batista, C.V.F.; Ortiz, E. and Possani, L.D. (2019). Dissecting Toxicity: The venom gland transcriptome and the venom proteome of the highly venomous scorpion Centruroides limpidus (Karsch, 1879). Toxins, 11(5): 1-21.

Costal Oliveira, F.; Duarte, C.G.; Machado de Avila, R.A.; Melo, M.M.; Bordon, K.C.F. and Arantes, E.C. (2012). General biochemical and immunological characteristics of the venom from peruvian scorpion Hadruroides lunatus. Toxicon, 60: 934-942.

Cupo, P.; Figueiredo, A.B.; Filho, A.P.; Pintya, A.O.; Tavares Junior, G.A.; Caligaris, F. et al. (2007). Acute left ventricular dysfunction of severe scorpion envenomation is related to myocardial perfusion disturbance. International Journal of Cardiology, 116(1): 98-106.

Das, S.; Badhe, B.; Shaha, K.K.; Manickam, N. and Manigandan, G. (2013). Fatal scorpion envenomation: report of two cases. Journal of Indian Academy of Forensic Medicine, 35: 404-407.

Ebrahimi, V.; Hamdami, E.; Moemenbellah-Fard, M.D. and Jahromi, S.E. (2017). Predictive determinants of scorpion stings in a tropical zone of south Iran: use of mixed seasonal autoregressive moving average model. Journal of Venomous Animals and Toxins including Tropical Diseases, 23 (39): 2-13.

Kumar, A.; Dogra, S. and Prakash, A. (2009). Effect of carvedilol on behavioral, mitochondrial dysfunction, and oxidative damage againt D-galactose induced senscence in mice. Naunyn-Schmiedeber’s Archives of Pharmacology, 380(5): 431-441.

Latifi, M. and Tabatabai, M.  (1979). Immunological studies on Iranian scorpion venom and antiserum. Toxicon, 17: 617-621.

Mahmoodi Khatoonabadi, S.; Zare Mirakabadi, A. and Teimoorzadeh, S. (2016). Anti-venom injection time related effects of Hemiscorpius lepturus scorpion envenomation in rabbits. Archive of Razi Institute, 66(2): 139-145.

Matsui, H.; Morishima, I.; Numaguchi, Y.; Toki, Y.; Okumura, K. and Hayakawa, T. (1999). Protective effects of carvedilol against doxorubicin-induced cardiomyopathy in rats. Life Science, 65(12): 1265-1274.

Meki, A.A.M.; Mohey El-Deen, Z.M. and Mohey El-Deen, H. (2002). Myocardial injury scorpion envenomed children: Significance of assessment of serum scorpion troponin I and interleukin-8. Neuroendocrinology Letters, 23: 133-140.

Murugan, D. and Saini, G.K. (2019). Cytotoxic and lethal effects of recombinant β-BUTX-Lqq1a peptide against Lepidopteran insects and cell lines. Toxicology in Vitro, 10(60): 44-50.

Naserzadeh, P.; Nekhoee Mehr, S.; Sadabadi, Z.; Seydi, E.; Salimi, A. and Pourahmad, J. (2018). Curcumin protects mitochondria and cardiomyocytes from oxidative damage and apoptosis inclued by Hemiscorpius lepturus venom. Drug Research, 68(02): 113-120.

O,Collaço, R.C.; Hyslop, S.; Dorce, V.A.C.; Antunes, E. and Rowan, E.G. (2019). Scorpion venom increases acetylcholine release by prolonging the duration of somatic nerve action potentials. Neuropharmacology, 153: 41-52.

Pipelzadeh, M.H.; Dezfulian, A.R.; Jalali, M.T. and Mansori, A.K. (2006). In vitro and in vivo studies on some toxic effects of the venom from Hemiscorpius lepturus scorpion. Toxicon, 48: 93-103.

Pourkhalili, K.; Kim, E.; Mashayekhy, N.R.; Kamab, M.; Hoseiny, S.M.; Evazy, R. et al. (2015). Cardiotoxic and arrhythmogenic effect of Hemiscorpius lepturus scorpion venom in rats. Journal of Arthropod-Borne Disease, 9(2): 215-225.

Radmanesh, M. (1990). Clinical study of Hemiscorpius lepturus in Iran. Journal of Tropical Medicine and Hygiene, 93: 327-332.

Razi Jalali, M.; Jalali, M.T. and Mapar, Z. (2015). Evaluation of plasma cytokine levels in Mesouthus eupus (Scorpinida: Butidae) scorpion evenomation in rat treated with polyvalent antivenm. Jundishapur Journal of Health Sciences, 7(1): 1-5.

Razi jalali, M.; Fatemi Tabatabaae, S.R.; Ahmadizadeh, M. and Mohseni, H. (2017). Effects of hemiscorpius lepturus scorpion venom on hemogram and erythrocyte osmotic fragility and study the role of polyvalent antivenom in rat. Iranian Veterinary Journal, 13(1): 41-51(In Persian).

Ribeiro, E.L.; Pinto, M.C.L.; Labarrere, C.R.; Paes, P.R.; Paes-Leme, F.O.; Chavez-Olortegui, C. et al. (2010). Biochemical profile of dogs experimentally envenomation with Tityus serrulatus scorpion venom. Toxicon, 55(6): 1125-1131.

Schor, N.F. and Kliegman, R.M. (2011). Environmental Health Hazard. In: Kliegman, R. M. (Eds). Nelson Textbook of Pediatrics. Vol. 1, 19th ed, Elsevier Health Sciences, Saunders, P: 2464.

Tunez, I.; Collado, J.A.; Medina, F.J.; Munoz, M.C.; Gordillo, R.; Sampedro, C. et al. (2008). Protective effect of carvedilol on oxidative stress induced by okadaic acid in N1E-115 cells. Cardiovascular Pharmacology, 51(1): 92-98.

Wawaimuli, A.; Kenich, W.; Punniyakoti, T.; Veeraveedu, B.; Meilei, Ma.; Rajarajan, A. et al. (2010). Protective effect of carvedilol on daunorubicin induced cardiotoxicity and nephrotoxicity in rats. Toxicology, 274: 18-26.

Xu, X.; Duan, Z.; Di, Z.; He, Y.; Li, J.; Li, Z. et al. (2014). Proteomic analysis of the venom from the scorpion Mesobuthus martensii. Journal of Proteomics, 106:162-80.

Yılmaz, F.; Arslan, E.D.; Demir, A.; Kavalci, C.; Durdu, T.; Yılmaz, M.S. et al. (2013). Epidemiologic and Clinical Characteristics and Outcomes of Scorpion Sting in the Southeastern Region of Turkey, Turkish Journal of Trauma and Emergency Surgery, 19(5): 417-422.

Yue, T.L.; Ruffolo, R.R. and Feuerstein, J.G. (1999). Antioxidant Action of Carvedilol: A Potential Role in Treatment of Heart Failure. Heart Failure Reviews, 4(1): 39-52.

Zare Mirakabadi, A.; Mahmoodi Khatoonabadi, S. and Teimoorzadeh, S. (2011). Antivenom injection time related effects of Hemiscorpius lepturus scorpion envenomation in rabbits. Archives of Razi Institute, 66(2): 139-145.

Zayerzadeh, E.; Koohi, M.K.; Zare Mirakabadi, A.; Fardipoor, A.; Rabbani, S.E. and Anvari, M.S. (2012). Amelioration of cardio-respiratory perturbations following Mesobuthus eupeus envenomation in anesthetized rabbit with commercial polyvalent F (ab’2) antivenom. Toxicon, 59(2): 249-256.