دانشگاه شهید چمران اهواز نشریه دامپزشکی ایران 1735-6873 21 2 2025 08 23 Evaluation of the use of footbath and lameness prevalence in dairy farms of Mashhad ارزیابی بکارگیری حمام‌های سم و شیوع لنگش درگاوداری‌های صنعتی شهرستان مشهد 64 75 232504 10.22055/ivj.2025.500294.2759 FA فاطمه کهنسال دانش‌آموخته دکترای حرفه‌ای، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران مرضیه فائزی دانشجوی دکترای تخصصی اپیدمیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران احمدرضا محمدنیا دانشیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2025 01 17 Lameness as one of the significant and common issues in dairy cows, has considerable economic and health impacts on dairy farms. The use of footbaths with various antibacterial agents is a key strategy in many livestock approaches to control infectious hoof diseases. Numerous studies have shown that regular footbaths are associated with a lower prevalence of lameness. In the present study, 12 dairy farms with more than 100 lactating cows were included and then divided into two groups (less than 200 cows and more than 200 cows). Data related to the dimensions of the footbaths (length, width, and depth) and aspects related to the management of footbaths, such as the type of disinfectant and the frequency of refreshment, were recorded and compared with global standards. The results indicated that only half of the farms had footbaths, most of which footbaths did not meet standard dimensions. The average length, width, and depth of the footbaths were 225.61 cm, 128.96 cm, and 11.55 cm, respectively, which significantly differed from the minimum global standards (length: 350 cm, width: 60 cm, and depth: 15 cm). The prevalence of clinical lameness (scores 4 and 5) was reported to be 14.5% across all farms. However, no significant correlation was found between the presence and/or absence of footbaths and the prevalence of clinical lameness (Spearman’s rho, P-value=1.00). This study indicated that despite the key role of footbaths in preventing and controlling infectious hoof diseases, the proper design and management of footbaths in the studied farms are not adequately addressed. The findings emphasize the need for improved footbath design, using appropriate disinfectants, and training of workers to reduce the prevalence of lameness. Attention to standardizing footbaths and implementing scientific protocols can significantly enhance the health and productivity of livestock. لنگش یکی از مشکلات مهم و رایج در گاوهای شیری است که تأثیرات اقتصادی و بهداشتی قابل توجهی بر دامداری‌های صنعتی دارد. استفاده از حمام سم با انواع مواد مختلف ضد باکتریایی محور بسیاری از رویکردهای دامداری برای کنترل بیماری‎های عفونی سم است و بسیاری از مطالعات نشان داده‌اند که حمام سم منظم با شیوع کمتر لنگش همراه است. این مطالعه با هدف بررسی شیوع لنگش و ارزیابی ویژگی‌های حمام سم در گاوداری‌های صنعتی شهرستان مشهد انجام شد. در این پژوهش، تعداد 12 گاوداری با تعداد بیش از 100 رأس دام دوشا وارد مطالعه شده و به دو گروه (زیر 200 رأس و بالای 200 رأس) تقسیم شدند. داده‌های مربوط به ابعاد حمام سم (طول، عرض و عمق) و موارد مرتبط با مدیریت حمام‌های سم، مانند نوع ماده ضدعفونی‌کننده و دفعات تعویض آن، ثبت و با استانداردهای جهانی مقایسه شدند. نتایج حاکی از آن است که تنها نیمی از گاوداری‌ها دارای حمام سم بودند و اغلب این حمام‌ها از ابعاد استاندارد برخوردار نبودند. میانگین طول، عرض و عمق حمام سم به ترتیب 61/225، 96/128و 55/11سانتی‌متر بود که به طور معنی‌داری با حداقل استانداردهای جهانی (طول 350 سانتی‌متر، عرض 60 سانتی‌متر و عمق 15 سانتی‌متر) تفاوت داشتند. شیوع لنگش بالینی (اسکور 4 و 5) در کل گاوداری‌ها 5/14 درصد گزارش شد. با این وجود، همبستگی معنی‌داری بین وجود یا عدم وجود حمام سم و میزان شیوع لنگش بالینی یافت نشد (Spearman’s rho، Pvalue=1.00). این مطالعه نشان می‌دهد که علی‌رغم نقش کلیدی حمام سم در پیشگیری و کنترل بیماری‌های عفونی سم، به طراحی و مدیریت صحیح آن در گاوداری‌های مورد بررسی توجه کافی نمی‌شود. نتایج بر ضرورت بهبود طراحی، استفاده از مواد ضدعفونی‌کننده مناسب و آموزش کارگران در راستای کاهش شیوع لنگش تأکید دارد؛ زیرا توجه به استانداردسازی حمام‌های سم و اجرای پروتکل‌های علمی می‌تواند به طور قابل توجهی سلامت و بهره‌وری دام‌ها را افزایش دهد.

https://www.ivj.ir/article_232504_ccfeb70347aaadf29808a761a315caef.pdf