دانشگاه شهید چمران اهواز نشریه دامپزشکی ایران 1735-6873 21 1 2025 05 22 Comparison of intraperitoneal medetomidine and paraincisional bupivacaine on post-operative pain management of ovariohysterectomy in dogs مقایسه تجویز داخل صفاقی مدتومیدین و پیرامون برش بوپیواکائین بر کنترل درد بعد از جراحی اواریوهیسترکتومی در سگ 97 115 223670 10.22055/ivj.2024.462991.2725 FA سید محمد سجادی دانشجوی دکتری تخصصی جراحی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران علی بنی آدم دانشیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران سروش سابیزا دانشیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0003-3452-9933 میثاق جلالی دانشیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0003-0188-5974 Journal Article 2024 06 22     Providing effective pain relief after surgery in veterinary medicine is a crucial aspect of ethical and clinical care, particularly during procedures like spaying. Various analgesic drugs have been used for this purpose, but the management of analgesia in different animals during and after surgery requires different strategies. In this study, the effect of medetomidine and bupivacaine with different methods of administration in ovariohysterectomy surgery was investigated in bitches. Twenty-Five native breed bitches (1-4 years, 15-25 kg) were divided into 5 groups of 5 based on the type of drug and the method of administration: control group, medetomidine IM, medetomidine IP, medetomidine IP and bupivacaine SC, and bupivacaine SC alone. In all groups, defined drugs for each group were administered at three stages: prior to the skin incision, simultaneously with ligation of the first ovarian pedicle, and before suturing the <em>linea alba</em>. Before, during and after surgery, sedation quality, pain quality, anesthesia depth, recovery quality, vital signs (body temperature, respiratory rates, cardiovascular parameters), and biochemical, parameters were measured at predetermined times. After surgery, analgesia was measured by Simple Descriptive Scores (SDS), Visual Analogue Scale (VAS), University of Melbourne Pain Scale (UMPS), and Glasgow Composite Measure Pain Scale-Short Form (CMPS-SF) tests. The obtained data were analyzed with SPSS software and appropriate statistical tests. The results indicated that administering the same dose of intramuscular medetomidine compared to intraperitoneal medetomidine resulted in significant differences in pain (measured by CMPS-SF and VAS test), heart rate, and cortisol levels at specific times after surgery. Administering bupivacaine alone significantly reduced surgical pain and decreased recovery time compared to administering medetomidine alone or in combination with bupivacaine. Animals receiving intraperitoneal medetomidine required a rescue dose, while no rescue dose was needed in other groups. The doses used in all groups did not disrupt the animals' physiological functions, and cardiovascular, respiratory, and rectal temperature parameters remained within the normal range. The activity of serum enzymes related to general tissue integrity also stayed within the normal range. Evaluation of pain using VAS, UMPS, and CMPS-SF methods did not show a preference for the effectiveness of administering the same dose of intraperitoneal medetomidine over intramuscular medetomidine (alone or with bupivacaine at the surgical incision) for managing pain, recovery after surgery, and physiological parameters of cardiovascular, respiratory, and rectal temperature.     ایجاد شرایط بی ­دردی مؤثر بعد از اعمال جراحی در دامپزشکی به خصوص متعاقب اعمالی چون عقیم ­سازی حیوانات امری بسیار مهم از نظر اخلاقی و مراقبت بالینی به شمار می ­آید.  به منظور دستیابی به این هدف از دارو­های ضد درد گوناگونی تا به امروز استفاده شده است، اما در حیوانات مختلف مدیریت درد حین و بعد از جراحی نیازمند استراتژی­ های متفاوتی است.  در این مطالعه، آثار دو داروی مدتومیدین و بوپیواکائین در اشکال متفاوت تجویز بر روی کنترل درد بعد از عمل جراحی اواریوهیسترکتومی بر روی سگ­ های ماده مورد بررسی قرار گرفت.  25 سگ ماده نژاد بومی (1-4 سال سن و 15-25 کیلوگرم وزن) بر اساس نوع دارو و روش تجویز به 5 گروه 5 تایی تقسیم شدند:  گروه کنترل، گروه مدتومیدین عضلانی (Med-IM)، گروه مدتومیدین صفاقی (Med-IP)، گروه مدتومیدین صفاقی همراه با بوپیواکائین زیر جلدی اطراف برش (Med/Bup) و گروه بوپیواکائین زیرجلدی اطراف برش (Bup-Sc).  در تمامی گروه ­ها دارو­ها در سه نقطه زمانی تجویز شد؛ قبل از برش پوست، همزمان با لیگاتور اولین پایه تخمدان و پیش از بستن برش خط وسط شکم.  در زمان­ های قبل از جراحی، حین و بعد از اتمام عمل جراحی کیفیت آرامبخشی، کیفیت درد، عمق بیهوشی، کیفیت ریکاوری، علائم حیاتی (دمای بدن، تعداد تنفس، شاخص­های قلبی عروقی) و شاخص­ های هماتولوژیک، بیوشیمیایی اندازه ­گیری شد.  امتیاز درد بعد از جراحی با کمک روش­ های امتیاز توصیفی ساده (SDS)، مقیاس بصری آنالوگ (VAS)، مقیاس درد ملبورن (UMPS) و فرم کوتاه مقیاس درد گلاسگو (CMPS-SF) مورد ارزیابی قرار گرفت.  داده ­های به دست آمده با استفاده از نرم ­افزار SPSS و به کارگیری آزمون­ های مناسب مورد ارزیابی و تحلیل قرارگرفت.  نتایج این مطالعه نشان داد که تجویز داخل صفاقی داروی مدتومیدین با دوز مشابه تزریق عضلانی این دارو منجر به اختلافات معنی­ داری در امتیاز درد (بر اساس روش­ های CMPS-SF و VAS)، ضربان قلب و سطوح سرمی کورتیزول در زمان ­های به خصوص بعد از عمل جراحی شد.  تجویز زیرجلدی اطراف برش بوپیواکائین به تنهایی در مقایسه با تجویز مدتومیدین به تنهایی و یا مدتومیدین و بوپیواکائین همراه با یکدیگر، به طرز معنی ­داری باعث کاهش امتیاز درد بعد از عمل جراحی و کاهش مدت زمان ریکاوری شد.  در گروه مدتومیدین صفاقی، حیوانات نیازمند دریافت دوز ضددرد نجات دهنده شدند در حالی که در سایر گروه ­های تیمار این نیاز ایجاد نگردید.  مقدار دارو­های تجویز شده در این مطالعه اختلالی در عملکرد­های فیزیولوژیک هیچ یک از سگ­ ها ایجاد نکرد و شاخص­ های قلبی عروقی، دستگاه تنفس و دمای مقعدی در محدوده طبیعی خود باقی بود.  فعالیت سرمی آنزیم ­های کبدی و عملکرد قلبی نیز در محدوده طبیعی خود بود.  ارزیابی امتیاز درد با استفاده از روش ­های VAS، UMPS و CMPS-SF هیچ گونه ارجحیت یا برتری­ در تجویز داخل صفاقی داروی مدتومیدین نسبت به تجویز عضلانی آن (با دوز مشابه) یا تجویز عضلانی همین دارو همراه با بوپیواکائین در کنترل درد بعد از جراحی عقیم سازی سگ ماده و ریکاوری بعد از جراحی، پارامتر­های فیزیولوژیک، قلبی عروقی، تنفسی و دمای مقعدی نشان نداد. https://www.ivj.ir/article_223670_942dd3cd3bf8ad63446d6b690073e583.pdf