دانشگاه شهید چمران اهواز نشریه دامپزشکی ایران 1735-6873 18 1 2022 05 22 Evaluation of secondary intention wound healing process after botulinum toxin-A injection in rat ارزیابی هیستوپاتولوژی روند ترمیم زخم پوستی در نواحی دریافت‌کننده‌ی بوتولینوم توکسین نوع A در موش صحرایی 25 33 152676 10.22055/ivj.2022.325078.2435 FA علی حقیقی زاده دانش آموخته دکتری عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران علی رونق استادیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران سروش سابیزا استادیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0003-3452-9933 آناهیتا رضائی دانشیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0001-7430-6211 Journal Article 2022 01 17     Today, the increasing use of beauty products such as Botox has raised concerns about their secondary impact on the body. The healing of wounds created at the site of these injections and paralyzed areas in case of this medicine has been considered by many researchers and physicians. The aim of this study was to investigate the process of wound healing in an area that previously treated with Botox. This study was performed on 30 rats weighing 200 to 250 g. 10 days before surgery Animals in Botox group, was injected 5 units of Botox and in the control group, saline serum with a volume of 1 ml subcutaneously in an area of 20 × 20 mm. After 10 days, the animals were ready for surgery. The surgery was performed by removing the injected area of the skin in full thickness and then the animals were kept in separate cages. Each of the Botox and control groups was divided into three equal subgroups (n = 5). Each of the subgroups was examined macroscopically and microscopically on days 7, 14 and 21, respectively, after euthanasia. In macroscopic evaluation of wound size and wound closure percentage, no significant difference was observed between Botox and control groups; However at all animals the percentage of wound closure in the Botox group was higher than the control group. In microscopic evaluation of skin sections in the day of 7 after wounding, in the Botox group, a large number of fibroblasts and blood capillaries that contained abundant erythrocytes were seen. On the day of 14 in the Botox group, the fleshy bud tissue showed faster maturation and the fleshy bud tissue contained fewer fibroblasts and more collagen fibers were seen. In the Day of 21 In all mice of Botox group, most of the wounds were completely covered by proliferated keratinocytes and also in the dermis, compared to the control group, connective tissue with pink fibers and a small number of fibroblasts and blood capillaries were visible. Overall, this study showed that wound healing in areas where previously injected by Botox is not problematic but also performed with better speed and quality.     امروزه استفاده­ی روز افزون از محصولات زیبایی از جمله بوتاکس نگرانی‌هایی را در تأثیر ثانویه‌ی آن‌ها بر بدن به وجود آورده است.  ترمیم زخم‌های ایجاد شده در محل این تزریقات و محل‌های فلج شده از این دارو مورد نظر بسیاری از محققین و پزشکان قرار گرفته است.  مطالعه‌ی حاضر با هدف بررسی روند ترمیم زخم ناشی از اتفاقات در ناحیه‌ای که پیشتر تحت تجویز بوتاکس قرار گرفته است، انجام ‌شده است.  این مطالعه در 30 سر موش صحرایی در محدوده­ی وزنی 200 تا 250 گرم انجام گرفت.  حیوانات 10 روز پیش از انجام جراحی در گروه بوتاکس، به میزان 5 واحد بوتاکس و در گروه شاهد، سرم سالین با حجم یک میلی­لیتر در فضای زیر جلدی در ناحیه­ای به ابعاد 20×20 میلی‌متر تزریق شد.  پس از گذشت 10 روز، جراحی با برداشت ناحیه­ی تزریق شده از پوست به صورت تمام ضخامت انجام شد.  هر کدام از گروه­های بوتاکس و شاهد به سه زیرگروه مساوی (5n=) تقسیم شد که هر یک از زیر گروه­ها به ترتیب در روزهای 7، 14 و 21 و پس از آسان­کشی حیوانات از نظر ماکروسکوپی و میکروسکوپی بررسی گردیدند.  در ارزیابی ماکروسکوپی اندازه­ی زخم و درصد بسته شدن زخم، تفاوت معنی­داری بین دو گروه بوتاکس و کنترل مشاهده نگردید؛ اگرچه در تمامی زمان­ها درصد بسته شدن زخم در گروه بوتاکس از کنترل بیشتر بود.  در ارزیابی میکروسکوپی در مقاطع پوست 7 روز پس از ایجاد زخم، در گروه بوتاکس تعداد زیادی فیبروبلاست و مویرگ­های خونی که حاوی اریتروسیت­های فراوان بودند.  در روز 14 در گروه بوتاکس، بافت جوانه­ی گوشتی بلوغ سریع­تری را نشان داد و بافت جوانه­ی گوشتی، حاوی تعداد کمتری فیبروبلاست بود و میزان رشته­های کلاژن بیشتری روئیت گردید.  روز 21 در همه­ی موش­های گروه بوتاکس بیشتر زخم توسط کراتینوسیت­های تکثیر یافته به طور کامل پوشانده شده بود و در قسمت درم نیز به نسبت گروه شاهد بافت همبندی با رشته­های صورتی رنگ و تعداد کمی فیبروبلاست و مویرگ خونی قابل مشاهده بود.  به طور کلی، این مطالعه نشان داد که ترمیم زخم در مناطقی که قبلا بوتاکس تزریق شده است مشکل ساز نیست، بلکه با سرعت و کیفیت بهتری انجام می­شود. https://www.ivj.ir/article_152676_40a3d0005a2a00b12d10e4a60fc88372.pdf