دانشگاه شهید چمران اهواز نشریه دامپزشکی ایران 1735-6873 17 1 2021 05 22 Relationship of single and double ovulations with serum progesterone concentrations and fetal numbers in Mamasani goats ارتباط تخمک‌گذاری‌های منفرد و دوتایی با غلظت پروژسترون سرم و تعداد جنین در بزهای ممسنی 5 14 133400 10.22055/ivj.2020.203564.2186 FA جواد حبیبی زاد استادیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران مصطفی محقق دولت‌آبادی دانشیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران احمد ریاسی استاد گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران مهرداد معمار استادیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج - ایران Journal Article 2019 09 30     Determining the effect of single versus double ovulations on progesterone concentration and luteal tissue volume is so important for better reproductive management in goats. The aim of the present study was to establish the relationship between ovulation number, luteal tissue volume and progesterone concentrations in Mamasani goats. For this purpose, the uteri and ovaries of 192 goats were collected in a slaughterhouse during the breeding and non-breeding seasons. Before slaughtering, blood samples were taken and analyzed for assaying progesterone concentrations. Study groups in the non-breeding season were: 1-single ovulation, 2-unilateral double ovulations and 3-bilateral double ovulations of non-pregnant goats. The groups in the breeding season were: 1-non-pregnant single ovulation, 2-non-pregnant unilateral double ovulations, 3-non-pregnant bilateral double ovulations, 4-pregnant single ovulation with one fetus, 5-pregnant single ovulation with two fetuses, 6-pregnant unilateral double ovulations with one fetus, 7-pregnant unilateral double ovulations with two fetuses, 8-pregnant bilateral double ovulations with one fetus, and 9-pregnant bilateral double ovulations with two fetuses. Results showed that the right ovary had a pivotal role in ovulation during the non-breeding and breeding season. In both pregnant and non-pregnant gravid goats, the total volume of corpora lutea (CLs) as well as the serum progesterone concentration was higher after double ovulations. The total volume of CLs and the concentrations of serum progesterone in goats carrying two fetuses with single ovulation was significantly higher than that of animals with single ovulation and one fetus. It was concluded that although a higher concentration of progesterone in goats is associated with the total volume of luteal tissue, this level is not a reliable predictor for the number of fetuses per goat.     تعیین تأثیر تخمک‌گذاری‌های منفرد در مقابل دوتایی بر غلظت پروژسترون و حجم بافت لوتئال برای مدیریت بهتر تولیدمثل در بزها بسیار مهم است.  هدف از این مطالعه بررسی ارتباط تعداد تخمک‌گذاری، حجم بافت لوتئال و غلظت پروژسترون در بزهای ممسنی بود.  بدین منظور رحم و تخمدان‌های 192 رأس بز تازه کشتار شده در کشتارگاه طی فصول تولیدمثل و غیر تولیدمثلی جمع‌آوری شد.  پیش از کشتار، نمونه‌های خون گرفته شد و غلظت پروژسترون آنالیز شد.  گروه‌های مورد مطالعه در فصل غیر تولیدمثلی شامل: 1- تخمک‌گذاری منفرد؛ 2- تخمک‌گذاری دوتایی یک‌طرفه و 3- تخمک‌گذاری دوتایی دوطرفه در بزهای غیر آبستن، بودند.  گروه‌های مورد مطالعه طی فصل تولیدمثلی شامل: 1- تخمک‌گذاری منفرد (غیر آبستن)؛ 2- تخمک‌گذاری دوتایی یک‌طرفه (غیر آبستن)؛ 3- تخمک‌گذاری دوتایی دوطرفه (غیر آبستن)؛ 4- تخمک‌گذاری منفرد با یک جنین؛ 5- تخمک‌گذاری منفرد با یک جنین؛ 6- تخمک‌گذاری دوتایی یک‌طرفه با یک جنین؛ 7- تخمک‌گذاری دوتایی یک‌طرفه با دو جنین؛ 8- تخمک‌گذاری دوتایی دوطرفه با یک جنین و 9- تخمک‌گذاری دوتایی دوطرفه با دو جنین بودند.  نتایج نشان داد که تخمدان راست از نظر تخمک‌گذاری در هر دو فصل تولیدمثلی و همچنین غیر تولیدمثلی نقش تعیین کننده دارد.  در هر دو مورد بزهای آبستن و غیر آبستن، حجم کل جسم زرد و همچنین غلظت پروژسترون سرم در تخمک‌گذاری دوتایی به طور معنی‌داری بیش­تر بود.  حجم کل جسم زرد و غلظت پروژسترون سرم در بزهای با تخمک‌گذاری منفرد و دو جنین نسبت به بزهای با تخمک‌گذاری منفرد و یک جنین به طور معنی‌داری بیش­تر بود.  نتیجه‌گیری شد که اگر چه بالاتر بودن غلظت پروژسترون در بز، با حجم کل جسم زرد مرتبط است اما این سطح یک پیش‌بینی قابل اعتماد برای تعیین نمودن تعداد جنین در هر بز نیست. https://www.ivj.ir/article_133400_2776d37d3306b91e39ecae30d59c7ee2.pdf