ارتباط مقادیر ید، سلنیوم و گوگرد خاک و علوفه با سطوح سرمی هورمون‌های تیروئیدی و آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز خون گوسفندان در شهرستان رامهرمز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز- ایران

2 گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز- ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد زمین‌شناسی زیست‌محیطی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز- ایران

چکیده

ید و سلنیوم به عنوان دو عنصر ضروری برای سلامت دام‌ها شناخته شده‌اند. کمبود اولیه یا ثانویه ید خاک و علوفه می‌تواند با اختلال عملکرد غده تیروئید و سقط جنین، همچنین کمبود سلنیوم، با بیماری عضله سفید و کاهش باروری در گوسفند ‌همراه باشد. پژوهش حاضر باهدف بررسی اثر مقادیر ید، سلنیوم و گوگرد خاک و علوفه بر سطوح سرمی هورمون‌های تیروئیدی و آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز خون گوسفندان در شهرستان رامهرمز انجام گرفت. چهار منطقه از شهرستان رامهرمز انتخاب شدند و تعداد 8 نمونه خاک، 8 نمونه علوفه (2 نمونه از هر منطقه) و 60 نمونه سرم گوسفندی (15 نمونه از هر منطقه) اخذ شد. نمونه‌های خاک پس از هضم قلیایی، با دستگاه ICP-OES و نمونه‌های علوفه، پس از هضم اسیدی، با دستگاه ICP-MS خوانش و همچنین مقادیر سرمی هورمون‌های تیروئیدی و میزان گلوتاتیون پراکسیداز خون اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که میانگین کلی مقدار گوگرد خاک (658±2010 میلی-گرم در کیلوگرم) و علوفه منطقه (2999± 21443 میلی‌گرم در کیلوگرم) در مقایسه با مقادیر استاندارد آن به طور معنی‌داری بالاتر بود (P< 0.01). میانگین مقدار ید و سلنیوم علوفه و غلظت سرمی هورمون‌های تیروئیدی گوسفندان مناطق مورد مطالعه در محدوده طبیعی قرار داشت. میانگین آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز خون گوسفندان در دو منطقه نشان‌دهنده کمبود و دو منطقه دیگر نیز در حد مرزی قرار داشت. نتیجه‌گیری کلی: مقدار ید علوفه منطقه برای برطرف کردن نیاز تغذیه‌ای گوسفندان کافی بود و سطح سرمی هورمون‌های تیروئیدی در محدوده طبیعی قرار داشت. به نظر می‌رسد که با وجود کافی بودن سلنیوم علوفه، به دلیل بالا بودن گوگرد خاک و علوفه، زیست‌ دسترس‌پذیری سلنیوم کاهش‌یافته و میانگین آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز خون گوسفندان منطقه در حد کمبود یا مرزی قرار داشت.

کلیدواژه‌ها