بررسی اثر اوره آهسته ‎رهش و ملاس، بر هیستومورفومتری شکمبه، شیردان و فراسنجه‌های تخمیر شکمبه ‏ای گوسفندان پرواری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی پژوهشی مرکزتحقیقات کشاورزی صفی آباد دزفول

2 گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران

4 بخش تغذیه دام ، موسسه علوم دامی کشور

چکیده

هدف از انجام این تحقیق مقایسه اثرات اوره آهسته رهش و اوره معمولی، با و بدون افزودن ملاس، بر تخمیر شکمبه‏ای، شاخص‏های هیستومورفومتری و سلولی شکمبه و شیردان گوسفندان پرواری بود. پژوهش در قالب طرح کاملاً تصادفی با 5 تیمار شامل شاهد، دو منبع نیتروژن غیر پروتیینی اوره معمولی (6/1 درصد) و اوره آهسته رهش (8/1 درصد) با و بدون ملاس (صفر و 20 درصد) و 7 تکرار با استفاده از 35 راس بره نر نژاد عربی، به مدت 105 روز انجام شد. جیره‏های مورد استفاده شامل 70 درصد کنسانتره و 30 درصد علوفه بودند. در مقایسه با جیره شاهد، استفاده از اوره آهسته رهش باعث کاهش غلظت استات شد. افزودن ملاس به جیره موجب افزایش غلظت بوتیرات و کل اسیدهای چرب فرار شکمبه نسبت به جیره شاهد شد. در جیره شاهد، pH شکمبه نسبت به تیمار‌های حاوی منابع نیتروژن غیر پروتیینی پایین‌تر بود. در مقایسه با اوره معمولی، استفاده از اوره آهسته رهش با و بدون ملاس، در جیره غذایی، باعث افزایش عمق غدد معده‌ی، کاهش ضخامت طبقه زیر مخاطی و نیز کاهش ضخامت طبقه‌ی عضلانی شد(05/0P<). افزودن ملاس باعث افزایش ارتفاع سلول‏های ‌پوششی و کاهش تعداد سلول‌های مرزنشین و اصلی شیردان شد (05/0P<). در مطالعات سلولی اثرات تخریبی سلول‌های پوششی و افزایش بافت لنفوئیدی منتشر ناشی از ملاس مشاهده شد. بطور کلی تفاوت معنی‌داری بین منابع نیتروژن غیر پروتئینی مورد استفاده روی ساختار بافت دستگاه گوارش مشاهده نشد. با توجه به اثرات مخرب ساختاری استفاده از ملاس بر بافت‏های اندام‏های گوارشی مورد بررسی، استفاده از 20 درصد ملاس قابل توصیه نمی‏باشد.

کلیدواژه‌ها