بررسی اثر غلظت‌های تحت کشنده سم دیازینون برفعالیت برخی آنزیم‌های سرمی مولدین نر ماهی سفید

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

    دیازینون از نوع آفت‌کش‌های ارگانوفسفره است.  این سم از سموم تماسی و نفوذی بوده و در مواردی سیستمیک کم دوام است.  مکانیسم آثار سمی دیازینون همانند سایر سموم ارگانوفسفره، موجب مهار شدن بعضی از آنزیم‌ها به ویژه استیل کولین استراز می‌گردد.  در این تحقیق که به مدت سه ماه و در زمستان و بهار سال 1388 انجام گردید اثرات سم دیازینون (امولسیون60 درصد) بر روی برخی از فاکتورهای آنزیمی مولدین نر ماهی سفید از جمله کولین استراز مطالعه گردید.  آزمایشات به صورت ساکن (Static) و بر اساس روش استاندارد به مدت 45 شبانه روز در اکواریوم‌هایی با حجم آب180 لیتر انجام گردید.  ابتدا میزان LC5096h سم دیازینون برای مولدین نر ماهی سفید برابر 4/0 میلی‌گرم در لیتر به دست آمد و مقادیر LC10 ، LC50 و LC90 طی 96 ساعت و میزان حداکثر غلظت مجاز (میزان LC5096h تقسیم بر10) به ترتیب برابر 193/0، 4/0، 831/0 و 004/0 میلی‌گرم در لیتر تعیین گردید.  سپس 4 تیمار (تیمار شاهد، تیمار 1 با غلظت 106/0LC1= ، تیمار 2 با غلظت 157/0LC5= و تیمار 3 با غلظت 04/0= MAC value) تهیه و مولدین نر ماهی سفید برای مدت 45 روز تحت تاثیر غلظت‌های فوق قرار گرفتند به طوری که هر کدام از تیمارها با 3 تکرار و 3 عدد مولد نر ماهی سفید در داخل 12 تانک وارد گردیدند.  نتایج نشان داد که دیازینون باعث کاهش میزان آنزیم لاکتات دهیدروژناز، آنزیم کولین استراز و افزایش آنزیم آلکالین فسفاتاز و آسپارات آمینوترانسفراز سرم خون می‌گردد و از این لحاظ تفاوت معنی‌دار آماری بین تیمارهای مورد نظر مشاهده گردید (05/0p<).  نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که سم دیازینون در غلظت‌های غیرکشنده و بسیار پایین اما در طولانی مدت باعث تغییرات میزان آنزیم‌های سرمی خون ماهی سفید می‌گردد.

کلیدواژه‌ها